Адилеттүү Алдаш Молдо

2018.04.13, 09:52
2169

Алдаш Жээнике уулу 1876-жылы Жети-Өгүздө, букара үй-бүлөсүндө туулган. Туулганда коюлган аты-Алдаяр. Балалык чагы ага-туугандарынын коюн кайтаруу менен өтөт. 13-жашында Өсүк деген молдого малай болуп жүрүп, беш жылдын ичинде кат таанып, куран окуганды үйрөнөт. Билимин тереңдетүүнү көксөп, 1897-1898-жылдарда Каракол шаарына келип, атагы чыккан Шакир дамбылданын медресесине кирет. Медресени бүтүп, 1905-1906-жылдары элине кайтып келип, мектеп ачып, Үркүнгө чейин балдарды окутат. Алдаштын мектебинде бай менен кедейдин, манап менен букаранын балдары бөлүнбөй бирге окуган. 1903-жылы башкаруучу тараптын терс жактары сынга алынган “Шайлоо” аттуу алгачкы поемасын жазат. Андан кийин манап, болуш, бай сыяктуу эзүүчүлөрдүн жорук-жоосундарын мыскылдаган ырларды жаратат. Байлардын кысымына чыдай албай Караколго кетүүгө мажбур болот. Диний мектептерден алган таалими анын кыйла чыгармаларынан байкалып турат. Алдаш Молдо элдин мүдөөсүн жактап, бий-болуштардын зордук-зомбулугун айыптаган. 

Хал заман

(үзүндү)

Падыша заалим кутурду,

Букарасын тең көрбөй.

Бузуп журттун мүнөзүн,

Бирине бирин тукурду.

Таалайы качаар өкүмөт,

Өзүнө казат чукурду.

Падыша заалим-Николай,

Балакет баскан иттер-ай!

Билимге качан тең кылды,

Артыкча биздин кыргызды,

Бирине бирин жем кылды.

Билимсизди бий кылды,

Күндө отуртуп сыязын,

Бийибиз абдан ый кылды.

1912-жылы Болгон бир окуя

(үзүндү)

Старчындаш, айылдаш,

Кичи-Чырак, Чоң-Чырак

Шанияз, чалбаш, ак чубак

Күдүр болгон өңдөнгөн

Күпсүраалы бий экен,

“Айлыман аял алдың”,- деп

Акысы бар немедей,

Ааламат салды келжиреп.

Кестирип алды он сомду

Жана сыяз бийлери

Бөтөнчө алды бир койду.

Бул сайтка чыккан маалыматтын бардыгы Bilesinbi.kg сайтынын менчиги болуп саналат. Сайтка чыккан маалыматты гиппер шилтемесиз колдонууга тыюу салынат.
Анонимдүү колдонуучунун суроосу модератор текшергенден кийин гана сайтка жайгаштырылат. Эгер сиздин сурооңуз тез жайгашсын десеңиз анда биздин социалдык түйүндөрдүн бирине катталыңыз.
Ɵзүн туура алып жүрүү
биздин сайтта:
сөгүнгөн сөздөрдү жазганга болбойт
суроолорду ким жазса, ага карата мазактаган, шылдыңдаган сөздөрдү жазууга болбой
кимдир бирөөлөрдү коркутуп үркүтүү, же жекеме-жеке сүйлөшүүгө чакырууга болбойт
дискусиянын катышуучуларынын кадыр баркына шек келтирүүгө, басынтууга болбойт
КР нын мыйзамына каршы келген жоопторду чыгарууга болбойт
жоопторду транслитке чыгарууга болбойт
жоопторду башкы тамгалар менен бөлүп чыгарууга болбойт
адамдардын тутунган динине, улутуна асылган, басынткан сөздөрдү жазып чыгарууга болбойт
бир эле суроого ар кайсы ник менен жазууга болбойт
ник менен сөгүнүп сагынган сөздөрдү жазууга болбойт
суроого тиешеси жок жоопторду жазууга болбойт