Кыргызстанда статистика кантип топтолот? Адис айтып берет

2021.03.31, 15:04
405

Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин уюштуруу жана координациялоо бөлүмүнүн башчысы Гүлмира Ермекбаева статистика тууралуу суроолорго жооп берди.

Статистика деген эмне?

Статистика - маалыматтарды чогултуп, өлчөп, талдап жана аларды салыштырган билимдин бир тармагы. Мисалы, жөнөкөй тил менен түшүндүрсөм, энергияны жарыкка айлантуу үчүн трансформатор же электростанциялар керек, туурабы? Ошол сыяктуу эле, маалыматтарды чогултуп, аларды ирээттеп, колдонуучуларга сунуу үчүн статистика зарыл.

Кыргызстанда статистиканы ким жүргүзөт?

Бүгүнкү күндө расмий статистикалык маалыматтарды Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети берет. Комитет аймактык  деңгээлде эки шаар жана 7 облустук (аларга тиешелүү аймактык бөлүмдөрү) статистикалык башкармалыктары менен иш жүргүзөт.

Статистиканы ким эсептейт?

Статистик - статистикалык маалыматтарды чогултуу, иштеп чыгуу, талдоо жана берүү менен алектенген адис. Башкача айтканда, статистик маалыматтарды чогултат жана талдайт, эсептөөгө байланыштуу методикаларды жүргүзөт, жыйнактарды түзөт жана чыгарат.

Статистикалык маалыматтар кандайча алынат?

Улуттук статистика комитети ар кандай маалыматтарды чогултуу методдорун колдонуп, ар кандай булактардан алынган статистиканы чогултат. Айталы, түздөн-түз байкоо жүргүзүү, сурамжылоо, анкета кылуу ж.б. Мисалы, интервьюе́лерибиз базарга же дүкөндөргө барып азыктардын бааларын каттап чыгышат. Ал эми райондук статистика бөлүмдөрүбүзгө мекемелер келип отчетторун тапшырып кетишет. Ал жактан облус, андан кийин республикага, тактап айтканда бизге жөнөтүлөт.

Буга чейин маалыматтар кагаз жүзүндө келип түшөт эле. Аларды компьютерге киргизип, талдап, иштеп чыгуу үчүн көп убакыт кетет, колдонуучуларда нааразычылыктар пайда болчу. Жакынкы арада бул көйгөй жоюлат, анткени электрондук форматка өтүү алдында турабыз.

Статистика кайда колдонулат?

Статистикалык маалыматтар изилдөөлөрдө, экономикада, менеджментте, социологияда, медицинада, геологияда, тарыхта ж.б. активдүү пайдалануучулар үчүн колдонулат.

Статистика эмне үчүн керек?

Статистикалык маалыматтар чечимдерди кабыл алуу үчүн негиз болуп саналат. Мисалы, бизнес тармагын алалы. Өкмөе бир жерге мектеп курууну чечти дейли. Мектепти алдынкы 10-20 жыл ичинде мектеп курагындагы балдардын өсүсүүнө байланыштырабыз. Ошол себептен ал алгач ошол аймак боюнча маалымат чогултат: канча адам жашайт, суроо-талап барбы же жокпу ж.б. дегендей. Же медицина тармагына токтолсок, өлкөлөр өлүмдөрдүн, оорунун жана жаракаттын себептерин аныктоо үчүн саламаттыкты сактоо статистикасына муктаж. Ошол статистикалык маалыматтар менен ден-соолукка байланыштуу көйгөйлөрдү аныктап, аны чечишет.

Бул сайтка чыккан маалыматтын бардыгы Bilesinbi.kg сайтынын менчиги болуп саналат. Сайтка чыккан маалыматты гиппер шилтемесиз колдонууга тыюу салынат.
А
Аноним
05.04.2021, 11:43

Саламатсызбы мен быйыл 1-курсту бүтүрөм.Бюджеттик окууда окуйм.Мен университеттен чыгып,башка окууга котороюн дегем.Эгер университеттен чыксам контракт төлөш керек экен.  Мен кантип Университеттен чыга алам? Контракт төлөгөнү шартым жок

0
Пайдалуу жооп
А
Аноним
05.04.2021, 11:43

Саламатсызбы мен быйыл 1-курсту бүтүрөм.Бюджеттик окууда окуйм.Мен университеттен чыгып,башка окууга котороюн дегем.Эгер университеттен чыксам контракт төлөш керек экен.  Мен кантип Университеттен чыга алам? Контракт төлөгөнү шартым жок

0
Пайдалуу жооп
Анонимдүү колдонуучунун суроосу модератор текшергенден кийин гана сайтка жайгаштырылат. Эгер сиздин сурооңуз тез жайгашсын десеңиз анда биздин социалдык түйүндөрдүн бирине катталыңыз.
Ɵзүн туура алып жүрүү
биздин сайтта:
сөгүнгөн сөздөрдү жазганга болбойт
суроолорду ким жазса, ага карата мазактаган, шылдыңдаган сөздөрдү жазууга болбой
кимдир бирөөлөрдү коркутуп үркүтүү, же жекеме-жеке сүйлөшүүгө чакырууга болбойт
дискусиянын катышуучуларынын кадыр баркына шек келтирүүгө, басынтууга болбойт
КР нын мыйзамына каршы келген жоопторду чыгарууга болбойт
жоопторду транслитке чыгарууга болбойт
жоопторду башкы тамгалар менен бөлүп чыгарууга болбойт
адамдардын тутунган динине, улутуна асылган, басынткан сөздөрдү жазып чыгарууга болбойт
бир эле суроого ар кайсы ник менен жазууга болбойт
ник менен сөгүнүп сагынган сөздөрдү жазууга болбойт
суроого тиешеси жок жоопторду жазууга болбойт